Rejestr zabytków obejmuje wiele skarbów bogatej przeszłości kulturowej powiatu.

Kościół kolegiacki pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny i św. Michała Archanioła w Łasku

Świątynia wzniesiona w 1517-1523 r. w stylu późnego gotyku. Fundatorem był Jan Łaski Prymas Polski. W roku 2005 kościół został podniesiony do rangi kolegiaty. Także wcześniej w latach 1525-1819 kościół nosił godność kolegiaty. Jest to budowla murowana, orientowana, trójnawowa o układzie halowym. W zakrystii i skarbcu zachowały się gotyckie łuki. Kościół gruntownie przebudowano po pożarze w 1749 r., wówczas uzyskał barokową elewację oraz rokokowe wnętrze. Bogato zdobiony jest ołtarz główny z obrazem św. Michała Archanioła zabijającego szatana, namalowany w 1760 r. przez Filipa Castaldiego. W bocznej kaplicy NMP znajduje się najcenniejszy w kościele zabytek sztuki, alabastrowa płaskorzeźba przedstawiająca Madonnę z Dzieciątkiem, którą wykonano we Florencji na początku XVI w. (od 1531 r. otoczona kultem, niegdyś była celem licznych pielgrzymek). Obecnie jedno z najważniejszych Sanktuariów Maryjnych w Archidiecezji Łódzkiej.

Kościół kolegiacki pw.
Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny i św. Michała Archanioła

Kościół pw. Świętego Ducha w Łasku

W końcu XV w. istniał w tym miejscu przytułek dla ubogich. W 1666 r. postawiono kościółek, który zachował się do dziś. Jest to świątynia trójnawowa z prostokątnym prezbiterium, orientowana na zachód, o konstrukcji zrębowej z bali modrzewiowych, z dachem krytym gontem. Osobliwością zabytku jest ozdobienie ołtarza, ambony i chrzcielnicy muszelkami. Kiedy w XIX w. zaczęli w okolicy Łasku osiedlać się Niemcy wyznający protestantyzm, rozpoczęto w nim odprawiać nabożeństwa ewangelickie. Dziś parafia ewangelicko-augsburska ma swoją kaplicę, a kościół po niedawnym remoncie pełni funkcję kościoła garnizonowego.

Kościół pw.
Świętego Ducha

Zabytki architektury mieszczańskiej

Eklektyczny magistrat z 1909 r.
(obecnie apteka i przychodnia lekarska)

Bóżnica z początku XX w. (Łask - siedziba OSP)

Klasycystyczny budynek banku (Łask - Pl. Piłsudskiego)

Charakterystyczne wille letniskowe z lat 20 i 30 XX w. (Kolumna)

Zabytki architektury ziemiańskiej oraz założenia dworskie znajdują się w następujących miejscowościach:

• Brodna Dolna (gm. Buczek) - relikt zespołu dworsko-parkowo folwarcznego z XIX-XX w.
• Karszew (gm. Łask) - neoklasycystyczny dwór z połowy XIX w.
  
• Łopatki (gm. Łask) - relikt renesansowego dworu obronnego z 1 pot. XVI w. Budowniczym obiektu był prawdopodobnie Jarosław Łaski, wzorował się na postawionym w 1512 r. w Piotrkowie Trybunalskim zamku królewskim. Wzniesiony w pierwszej połowie XVI w. dwór o kształcie wieży, liczył 3 kondygnacje. Na przelomie XVII i XVIII w. został zamieniony na spichlerz, później rozebrano ostatnie piętro. Stan techniczny dworu jest obecnie bardzo zły. Zachowały się sklepienia przyziemia i parteru; nadproża, obramowania okienne z różowego piaskowca. Nad wejściem wmurowana jest płyta z herbami Łaskich i Bużeńskich. Napis mówi o kolejnym po Łaskich włascicielu dworu - Hieronimie Bużeńskim (zm. 1580 r.).
• Ostrów (gm. Łask) - neobarokowy dwór z 1917-1918. Położony na wschód od miasta, w otoczeniu parku. Dwór szlachecki wybudowany w 1918 r. przez właściciela "dóbr łaskich"- Janusza Szweycera. Posiadał on przed wojną jeden z większych majątków w Polsce (5470 ha). Dwór nawiązujący do baroku, jest przykładem polskiego stylu w architekturze siedzib szlacheckich. Postawiony na planie wydłużonego prostokąta - na "godz. 11"; dwór z czterema alkierzami, gankiem z tarasem od północy i półkolistym ryzalitem od ogrodu oraz tarasem od wschodu, kryty dachem łamanym. Po II wojnie światowej początkowo urządzono tu ośrodek wypoczynkowy, a od 1958 r. jest to budynek Zespołu Szkół Ogrodniczych.
  
  
  

  Dwór szlachecki wybudowany w 1918 r. przez właściciela "dóbr łaskich"- Janusza Szweycera (Ostrów)

• Pruszków (gm. Sędziejowice) - park dworski o charakterze krajobrazowym z XIX w.
• Sędziejowice - zespół dworsko-parkowy i neoklasycystyczny dwór z pocz. XIX w.
  
• Wodzierady - zespół dworsko-parkowy z drewnianym dworem z XVIII/XIX w.
  
• Wola Bałucka (gm. Łask) - neoklasycystyczny dwór z ok. 1810 r.
  
  
  

  Neoklasycystyczny dwór z ok. 1810 r. (Wola Bałucka)

  
  
• Wola Wężykowa (gm. Sędziejowice): ruiny dworu obronnego z XVI-XVII w.

Zabytki architektury przemysłowej

Obiekty tej kategorii reprezentowane są przez dwa młyny wodne. Pierwszy położony nad Grabią w Woli Marzeńskiej (gm. Sędziejowice) z końca XIX w., drugi w Zborowie (gm. Widawa) z 1917 r. Nie wpisano do rejestru zabytków młynów wodnych w Brzeskach, Kozubach, Woli Wężykowej i Woli Kleszczowej.

Zabytkowe są również historyczne cmentarze parafialne w Łasku, Widawie, Kwiatkowicach, Sędziejowicach (ciekawy jest tu pomnik z 1873 r. postawiony przez władze carskie Kozakom poległym w powstaniu styczniowym). Na wielu cmentarzach znajdują się liczne groby żołnierzy oraz ofiar cywilnych z okresu II wojny światowej (Łask, Widawa, Marzenin, Kwiatkowice). Na Podłaszczu zachowały się resztki cmentarza żydowskiego. Pamiątką krwawych walk w czasie 1 wojny światowej są cmentarze wojenne w Ulejowie (gm. Łask), Wodzieradach i Zamościu (gm. Sędziejowice).

Teksty pochodzą częściowo z informatora "Powiat łaski" z roku 2000, autorstwa Tomasza Dronki.